Dilemma’s, risico’s en kansen

SUEZ is uitstekend gepositioneerd voor de meest relevante economie van de toekomst: de circulaire economie. De potentie om hier te excelleren, is groot. We zien veel kansen en uiteraard onderscheiden we risico’s. Mogelijkheden en innovaties brengen ook dilemma’s met zich mee. Hierna treft u een niet-limitatief overzicht van kansen, risico’s en dilemma’s waarmee onze onderneming te maken heeft.

Effectief beheer van kansen en risico’s is essentieel voor het succesvol uitvoeren van onze strategie. In het kader van Enterprise Risk Management inventariseren we voortdurend aspecten en ontwikkelingen die ons succes kunnen beïnvloeden. Het risicomanagement is ten opzichte van 2016 niet gewijzigd. Risicobeheersing omvat het voorkomen van risico’s, het afdekken (bijvoorbeeld verzekeren) of het mitigeren. Dit is passend bij ons. Daarbij is vooral veel aandacht voor milieu en (persoonlijke) veiligheid.

Bezetting en arbeidsmarkt

Zowel voor als tijdens de economische crisis heeft SUEZ steeds verfijnder bespaard op kosten, in het bijzonder als het gaat om personeel. In de inzameling, in de verdere operatie en in de ondersteuning is een zeer efficiënte bezetting gerealiseerd. Dit geldt ook voor kritische functies. Dat hiermee op langere termijn de continuïteit van onze dienstverlening onder druk kan komen te staan, is inmiddels onderkend. Er wordt gewerkt aan maatregelen, zoals het afdoende borgen van bezetting.

Onderdeel van deze inzet is dat we de ontwikkeling van onze onderneming ondersteunen door hoger gekwalificeerde medewerkers en/of specialisten aan te trekken.

De steeds schaarser wordende arbeidsmarkt vormt een risico. Het is van belang dat we – zeker voor de functie van chauffeur/belader en jong talent – onze organisatie aantrekkelijk blijven neerzetten. In 2018 worden onze inspanningen hiervoor opgevoerd.

Negatieve beeldvorming

Rond afval- en grondstoffenmanagement in Nederland is veel gewerkt aan draagvlak onder burgers, zoals via deze film. Dit was met name gericht op het (brongescheiden) aanbieden van restafval door burgers. Negatieve beeldvorming bevordert het behoud van draagvlak niet. In 2017 was er op nationaal niveau enige ophef vanwege het nieuws dat PMD-afval (plastic, metalen verpakkingsafval en drinkpakken) zou worden verbrand in plaats van gesorteerd voor recycling. Ook op de publicatie van het CPB-rapport ‘De circulaire economie van kunststof’ is vanuit de branche kritisch gereageerd, nadat in de media te eenzijdig werd gesuggereerd dat het scheiden van kunststof verpakkingsafval door burgers te weinig nut zou hebben. Dit was niet de hoofdboodschap van het rapport, die met name gericht was op het verbeteren van kwaliteit in deze keten. Deze boodschap wordt door SUEZ van harte ondersteund.

Prijs versus kwaliteit

Onze positionering in de circulaire economie houdt in dat wij willen leiden op de aspecten kwaliteit en duurzaamheid, en niet op prijs. Soms slagen we er niet in om klanten in deze ontwikkeling mee te nemen en moeten we om financiële redenen afscheid nemen. Eenzelfde houding nemen we aan bij aanbestedingen waar de gunning vooral plaats vindt op basis van prijs. In dergelijke situaties zijn we uitermate kritisch over onze deelname aan de aanbesteding.

Vergrijzing van medewerkersbestand

De vergrijzing van ons personeelsbestand vormt een groeiend risico; voor ons en voor vergelijkbare ondernemingen. Mede door de verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar en ouder zal dit leiden tot hogere verzuimkosten. Dit risico wordt versterkt doordat een deel van onze medewerkers fysiek zwaar werk verricht en gaandeweg kwetsbaarder wordt. Aan de hand van een gericht ontwikkelprogramma zullen we de gevolgen voor individuele medewerkers en voor de onderneming minimaliseren.

Duurzame inzetbaarheid

De aard van het (fysieke) werk van het merendeel van onze medewerkers maakt dat we aandacht hebben voor hun duurzame inzetbaarheid. In de afgelopen jaren investeerden we aanzienlijk om werkomstandigheden te optimaliseren. Ook stimuleerden we gezonder leven en bewegen. Inmiddels heeft de vraag zich opgedrongen hoever een werkgever zich mag mengen in de levensstijl van individuele medewerkers. We werken in dialoog met onder meer de ondernemingsraad aan een juist antwoord.

Veiligheid voor milieu en mens

In operaties als die van SUEZ draait het om logistiek (transport, op- en overslag) en om industriële processen. Inherent zijn veiligheidsrisico’s, zowel voor eigen medewerkers in de operatie, als voor derden op de openbare weg (verkeersdeelnemers). Daarnaast schuilt in onze processen een zeker milieurisico. Bij falen en/of bijvoorbeeld brand kunnen schadelijke stoffen vrijkomen.

Op alle aspecten blijft de alertheid groot en worden voortdurend gewerkt aan verbetering (lees ook hier restricted areas) of het borgen van kwalitatieve voorzieningen (lees hier over brandpreventie) en veilig gedrag. Sinds jaar en dag geven we dagelijks les op basisscholen over de gevaren van de ‘dode hoek’.

Reputatieschade

In grote lijnen onderscheiden we 5 niveaus van issues waarop we reputatieschade kunnen oplopen: 1) bij of via issues die leven in de samenleving; 2) vanwege gebeurtenissen in de branche; 3) vanwege gebeurtenissen of ontwikkelingen in de SUEZ-groep (merk); 4) door acties/incidenten in de eigen onderneming (bijvoorbeeld vanwege overlast in de omgeving); 5) door handelen of gebeurtenissen van afnemers en andere relaties.

Vanzelfsprekend is onze onderneming, primair vanuit de afdeling Communicatie, alert (onder meer via issuemanagement) en werken we continu aan de reputatie van de onderneming. We bereiden ons voor op ongewenste situaties en proberen die natuurlijk zoveel mogelijk te voorkomen.

Macro-economie en politiek

Economische omstandigheden, al dan niet veroorzaakt door politieke keuzes, brengen veelal risico’s met zich mee. Gaandeweg zagen we in 2017 een economische opleving. Volumes namen weer toe terwijl met stijgende prijzen voor oorspronkelijke grondstoffen er weer ruimte lijkt te ontstaan voor secundaire grondstoffen.

De scenario’s van de aanstaande uittreding van Groot-Brittannië uit de Europese Unie (Brexit) bevatten meer risico’s op negatieve effecten voor de afvalbranche, inclusief de import van brandbaar afval naar het vasteland (waaronder valutarisico’s, zie onder), dan dat er kansen te ontwaren zijn. Tegelijkertijd vraagt de ingeslagen weg en de daarbij gedane investeringen om een vervolg, waardoor de gevolgen van de Brexit niet solitair mogen worden geïnterpreteerd.

De circulaire economie is gebaat bij politieke ambities. Bijvoorbeeld door de maatschappelijke inzet voor de circulaire economie te stimuleren, te faciliteren of te sturen of door bij aanbestedingen duurzamere ambities voor te schrijven, zoals voor het toepassen van recyclaat of de inzet van schonere voertuigen.

Afval- en grondstoffenwetgeving

Afval- en grondstoffenwetgeving wordt voor een belangrijk deel op Europees niveau bepaald. Vanzelfsprekend heeft dat grote invloed op onze onderneming en onze sector.

Uitval van installaties en calamiteiten

Installaties als die van SUEZ ReEnergy en de sorteerinstallaties zijn deels afhankelijk van de invoer en  deels van innovatieve techniek. Calamiteiten en technische problemen vormen aanzienlijke risico’s die worden geminimaliseerd door strikt onderhoud, het naleven van wet- en regelgeving, en procedures/werkinstructies (en de audits ervan). Helaas hebben we dit in 2017 ervaren bij SUEZ ReEnergy. Door uitval van een van de lijnen is de doorzet (en dus ook omzet) in 2017 achtergebleven.

Financiële risico’s

De risico’s van het gebruik van financiële instrumenten worden bij SUEZ beheerst door procedures en gedragslijnen. Die betreffen onder meer een duidelijke functiescheiding tussen de uitvoering, betaling, vastlegging en controle van alle gebruikte financiële instrumenten. De directie van SUEZ is betrokken bij dit risicobeheersingsproces.

SUEZ wil slechts beperkte risico’s lopen als gevolg van ontwikkelingen op de financiële markten. Effecten van stijgende of dalende brandstof- en/of elektriciteitsprijzen zijn deels afgedekt.

Kredietrisico’s worden geminimaliseerd door uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met afnemers en partners die op basis van hun kredietwaardigheid zijn geselecteerd. Klanten die tegen kredietvoorwaarden wensen te handelen, worden aan kredietverificatieprocedures onderworpen. Openstaande saldi worden continu bewaakt. Daarnaast participeert SUEZ in een programma waarbij een deel van de debiteurenvorderingen worden verkocht en het debiteurenrisico wordt beperkt.

Gericht kapitaalbeheer dient de instandhouding van de kredietwaardigheid en een gezonde liquiditeit. Belangrijk in dat kader is de consequente liquiditeitsplanning.

Het valutarisico dat SUEZ kent, heeft vooral te maken met de import van brandbaar afval uit Groot-Britannië. Deels zijn fluctuaties in de wisselkoers afgedekt in de contracten, maar ze zijn er wel. Als gevolg van de aanstaande Brexit is dit valutarisico alleen maar toegenomen.

Dilemma’s

Gedurende veranderingen, zoals de transformatie van een lineaire naar een circulaire economie, of de ontwikkeling van duurzamere logistiek lopen we als onderneming tegen verschillende dilemma’s aan.

Zo zijn we voorstander van het verduurzamen van binnenstedelijke logistiek door met concullega’s te gaan inzamelen. Het belang van deze samenwerking is groot en wordt gedeeld. Er wordt hard gewerkt aan het oplossen van potentiële problemen, zoals in het kader van de mededingingswet, en het stellen van de juiste voorwaarden van de samenwerking.

De toepassing van (B-)hout voor energie-opwekking wordt algemeen beschouwd als duurzaam, maar is niet circulair. Met behulp van nieuwe projecten als GreenBlocks streven we naar hoogwaardigere toepassingen.